Wakacje coraz bliżej, a wielu z nas myślami jest już przy urlopach, wyjazdach i letnich planach. Przed nami czas festiwali muzycznych, zagranicznych podróży, weekendowych wypadów, pracy sezonowej i spontanicznych przygód. To okres, w którym częściej myślimy o pakowaniu walizki i planowaniu odpoczynku niż o formalnościach.
W wakacyjnym pośpiechu łatwo jednak zapomnieć o jednej ważnej rzeczy – bezpieczeństwie swoich dokumentów.
Dowód osobisty czy paszport zwykle towarzyszą nam podczas każdego wyjazdu. Nosimy je w portfelu, plecaku, saszetce lub etui na telefon. Niestety właśnie podczas podróży, koncertów, imprez plenerowych czy pobytów w zatłoczonych miejscach najłatwiej o zgubienie lub kradzież dokumentów.
Wiele osób zakłada, że jeśli zgubiły dokument, wystarczy go później odnaleźć. Problem w tym, że nawet krótki czas, w którym dokument znajduje się poza naszą kontrolą, może zostać wykorzystany przez przestępców.
Cudzy dowód osobisty może posłużyć do prób wyłudzenia kredytu, pożyczki czy zawarcia różnych umów. Choć banki i instytucje finansowe dysponują coraz skuteczniejszymi mechanizmami bezpieczeństwa, przestępcy nieustannie szukają nowych sposobów na wykorzystanie cudzych danych.
Potwierdzają to dane zawarte w najnowszym Raporcie infoDOK Związku Banków Polskich. Tylko w pierwszym kwartale 2026 roku udaremniono próby wyłudzeń na łączną kwotę ponad 140 milionów złotych. W tym samym czasie odnotowano setki przypadków posługiwania się dokumentem należącym do innej osoby oraz tysiące prób fałszowania dokumentów.
Eksperci podkreślają, że najlepszą ochroną jest szybkie zastrzeżenie utraconego dokumentu.
W Polsce od lat działa System DOKUMENTY ZASTRZEŻONE prowadzony przez Związek Banków Polskich. To ogólnopolska baza zgubionych i skradzionych dokumentów, z której korzystają między innymi banki, operatorzy telekomunikacyjni oraz wiele innych instytucji.
Gdy dokument zostanie zastrzeżony, informacja trafia do systemu i może zostać zweryfikowana przez podmioty korzystające z bazy. Dzięki temu znacząco zmniejsza się ryzyko wykorzystania utraconego dokumentu przez osoby nieuprawnione.
Obecnie w bazie znajduje się już ponad 2,85 miliona zastrzeżonych dokumentów.
Przede wszystkim nie warto czekać kilku dni z nadzieją, że dokument się odnajdzie. Jeśli istnieje ryzyko, że został zgubiony lub skradziony, najlepiej jak najszybciej go zastrzec.
Obecnie można to zrobić na kilka sposobów. Dokumenty można zastrzec w banku –osobiście w oddziale lub telefonicznie, dzwoniąc pod numer 828 828 828. Należy też zawiadomić właściwy urząd gminy albo jednostkę konsularną.
Nowością jest możliwość skorzystania z usługi dostępnej w aplikacji mObywatel, która pozwala zastrzec dowód osobisty lub paszport online. To duże ułatwienie, szczególnie podczas podróży, gdy nie zawsze mamy możliwość szybkiego kontaktu z placówką bankową lub urzędem.
W przypadku kradzieży dokumentów należy pamiętać również o zgłoszeniu sprawy Policji.
Najważniejsze jest jednak nie to, którą drogę wybierzemy, ale to, by działać jak najszybciej. Szybkie zastrzeżenie dokumentu ogranicza ryzyko, że ktoś wykorzysta go bez naszej wiedzy.
Przed wyjazdem warto poświęcić kilka minut na sprawdzenie, czy mamy przy sobie wszystkie niezbędne dokumenty, a także wiedzieć, co zrobić w razie ich utraty. To drobna rzecz, która może uchronić przed poważnymi konsekwencjami i stresem.
W końcu wakacje powinny kojarzyć się z nowymi doświadczeniami, odpoczynkiem i dobrą zabawą – a nie z koniecznością wyjaśniania prób wyłudzenia kredytu na własne dane.
